Osmanlıca ve Osmanlıca eğitim üzerine

Son zamanlarda baya bir popüler oldu bu konu, devlet erkanından berberdeki Ali amcaya kadar herkes Osmanlıca eğitim aşağı, Osmanlıca eğitim yukarı konuşup duruyor. Savunanların ve karşı çıkanların bazılarının işin özünü kavradıklarından, daha doğrusu samimi olduklarından şüphe etmek için haklı nedenlerim var.

Her şeyden önce “Osmanlıca” değil esasen “Türkçe“‘dir. Dilbilimci veya tarihçi değilim ancak Osmanlıca diye tabir edilen şeyin Türkçe, Arapça, Farsça ve –son zamanlarda– batıda konuşulan bazı dillerden kelimeler içeren bir karma olduğunu biliyorum. Buna dayanarak bugün konuştuğumuz dile de pek tabi Osmanlıca diyebiliriz. Bundan 100 – 150 yıl öncesi ile bugünün tek farkı artık kelime dağarcığımızın çok daha dar olması ve Arap alfabesi yerine Latin alfabesini kullanıyor olmamız.

Peki o zaman sorun ne? Tüm bu insanların Osmanlıca veya Osmanlıca eğitim ile alıp veremediği ne?

Her zamanki gibi siyasi sebepler. İşin eğitim boyutunu şahsen ben de pek tasvip etmiyorum, yani Osmanlıca’nın seçmeli değil de zorunlu bir ders olmasına karşıyım ancak bunun nedeni eğitim sistemini tepeden tırnağa kadar kusurlu buluyor olmam. Bizim sistemimiz herkesi biyolog, kimyager, filozof, sanatçı, fizikçi, mühendis, botanikçi yapmaya çalışıyor. Bunu görüp karşı çıkanlara da kendisini “Hayır biz bunu aslında analitik düşünce şeysini arttırmak, yer yer zihin açmak, öğrenme kabiliyetini geliştirmek için şey ediyoruz” diye savunuyor, külliyen saçmalık. Tüm bunların üzerine bir de Osmanlıca dersi sorumluluğu binince öğrenciler daha fazla şeyden azar azar “ezberleyip“, hiçbirini adam akıllı öğrenmeden okullarını bitiriyor olacaklar.

Öte yandan Osmanlıca öğrenmeyi bir nevi yitirdiğimiz kelime dağarcığını geri kazanmamız anlamına geleceği için faydalı buluyorum. Bugün günde ortalama 100 – 200 kelimeyle cümle kuran gençler belki de 1.000 – 2.000 kelime ile kendilerini çok daha verimli biçimde ifade etme imkanı bulacaklar. Bu dile (artık “dil” dedik) merak salmanın ülkeyi aydınlıktan karanlığa sürükleyeceği, gericiliği körükleyeceği gibi sağlıksız düşüncelere sahip olanları da ya samimi olmaya ya da mantıklı davranmaya davet ediyorum.

Samimi olmaya davet ediyorum çünkü bazıları Osmanlıca öğrenen insanların, senaryosu masa başında yazılmış olan çarpık tarihimizden öncesini, belki de orjinal kaynaklardan öğrenecekleri, arşivleri karıştıracakları (vagonlarla yurtdışına gönderilenlerden arta kalanları yani), dolayısıyla ellerinde bulundurdukları yapay caydırıcı gücü kaybedecekleri endişesini taşıyorlar. Samimi olsunlar, Osmanlı’nın iletişim kurmak için çıkardığı seslere, o seslerin kağıt üzerindeki karşılıklarına değil, bizzat Osmanlı’ya karşı olduklarını, dolayısıyla Osmanlı tarihinin ilk elden öğrenilmesi ile sonuçlanabilecek olan bu girişimi halihazırda sahip oldukları aşırı ilerici, aydın konumları için rahatsızlık verici bir gelişme olarak gördüklerini söylesinler.

Mantıklı davranmaya davet ediyorum çünkü…

turkce-konus

Mantıklı davranmaya davet ediyorum çünkü…

osmanlica-sever

kelime” ve “cümle” gibi sözcüklerin Arapça kökenli olduklarını bilmeyen, onlar gibi binlerce kelime dilden çıkarıldığı zaman adam akıllı tek bir cümle kuramayacak olan kimseler veya Çanakkale’de, Dumlupınar’da yatan merhum dedelerinin aslında birer Osmanlı olduğundan habersiz (mi artık ne tür bir haleti ruhiye ise) insanlar, kör kurşun misali konuşarak durumu çok daha zor, içinden çıkılmaz bir hale getiriyorlar.

Hele bir de “Bakın Osmanlıca sunduğum zaman nasıl da haberlerden bir b*k anlamıyorsunuz” ayarında ironi yapmaya çalışan Cüneyt Özdemir‘ler var, sorunu onlarda değil, onlar gibilere “Evet, sen toplum karşısına çıkıp kitlelere hitap edebilecek yeterliliğe sahipsin” diye ruhsat verenlerde aramak lazım.

***

Dilde milliyetçilik olmaz, olamaz. “Ben Göktürkler’den, Hunlar’dan geliyorum, o zaman Arapça kökenli kelimeleri kullanarak konuşmam!” demek +9 cehalet itemi sahibi olunduğunu yedi düvele ilan etmekten başka bir şey değil. Sosyal medyada bu tür söylemlere çok sık rastladığım için yazıyorum. Evet, tüm bunlar Osmanlıca’nın neden öğrenilmemesi gerektiğini vurgulamak için dile getiriliyor. Bu mantığa göre bugün Türkiye’de yaşayan insanların ağızlarından çıkardıkları seslerle iletişim kurmaları mümkün değil zira günlük hayatta kullandığımız telefon, televizyon, alarm, afiş, otobüs ve hatta alo gibi binlerce sözcük dilimize İngilizce’den, Fransızca’dan ve diğer dillerden geçmiş.

Ne demiş Ziya Paşa

İdrak-i maâlî bu küçük akla gerekmez. Zira bu terâzi o kadar sıkleti çekmez.

Meraklısına

İlginizi Çekebilecek Diğer İçerikler

Facebook Yorumları

17 Yorum

  1. Hakan

    Sen ve senin gibiler, “Cüneyt Özdemir’lere” kurban olsun. Ya seve seve, ya seve seve. Ayrıca Osmanlıca öğrenmeye kimse karşı değil. senin de dediğin gibi önce Türkçe’yi düzeltsinler. Önce eğitim sistemimizi düzeltsinler. Her gelen MEB bakanı birşeyleri değiştirmeye çalışacağına…

    • Yobaz Adam

      Türkçe zaten üçte biri latince ingilizce fransızca farsça gibi dillerinden “esinlenen” bir dil olduğundan, düzeltilmeye (TDK) kalktığında “Otobüs” “oturgaçlı götürgeç” halini alıyor. Sen bundan sonra sadece bir kelime için: Otobüs yerine oturgaçlı götügeç demeye söz ver ben eğitim sistemini düzelticem. Ciddiyim…

      • Burak

        TDK’nın “oturgaçlı götürgeç” gibi önerisi ya da “düzeltmesi” yok. Bu ve benzerleri tamamen uydurma.

    • Mahmut

      Cüneyt Özdemir’i seve seve kurban olmamız gerektiğini söyleyen arkadaş. Sen de ya seve seve ya da seve seve Osmanlıca öğreneceksin o zaman hadi canım kenardan kenardan 🙂

      • Hakan

        Öğrenmiyorum. Hadi gel seve seve öğret bakalım yerse. Ağa babanız da öğretsin kolaysa. Hadi bakalım. (:

        • Mahmut

          Ben de Cüneyt Özdemir’i sevmiyorum toton yiyosa sen de gel sevdir o zaman. 🙂 Çapulculuktan eşkıyalığa mı terfi ettiniz la adama bak 🙂

          • Hakan

            Hahah şakacı şirin şey 🙂 öğrenmiyorsun ama her akşam 7’de ister istemez kanalları gezsen bile Kanal D’de bu adamı göreceksin.

            Evet, seve seve. 😀

            Osmanlıcaymış. Türkçe’nizi düzeltin la önce.

          • Mahmut

            Bilmeden ahkam kesme artis ben liseden beri televizyon izlemiyorum. Senin gibi yarım akıllıların işidir TV izlemek. Televizyon izlemeye ayıracağın vakti Osmanlıca öğrenmeye ayır. Osmanlıca öğrenerek Ali Kuşçu ya da Katip Çelebi gibi önemli ilim adamlarımızın araştırmalarını okuyabilirsin en azından. Batı bu adamların araştırmalarından faydalanmak için dilimizi öğrendi ama senin gibilerin ne ihtiyacı var ecdadın engin bilgisine değil mi?

      • Efekan

        Yaw bırakın kavgayı zaten ana Dilimiz Türkçe hepimiz Türk’üz sorun bu değil sorun Bir araya gelip Türk’e düşman olanları def etmede. Şimdi bi savaş çıksın hepimiz o osmanlıcayı savunmustu yan yana savaşmam mı diceksiniz tabiki hayır bazıları var ki ne Türkü seviyor nede Osmanlı’yı Biz Osmanlının torunları Atatürk’ün evlatlarıyız ayrım yok…. “Kardeşsiniz lan siz kardeşşş ” 😀

  2. Tuncay ŞAHİN

    Bizim toplum olarak en büyük problemimiz Tarihimizle iyisi ile kötüsü ile barışık olamamız. Bunu sağlarsak bu tarz komik kavgalara da girmeyiz.
    Osmanlıca konusuna gelince bir öğretmen adayı olarak, bu dersi kim verecek atamayı arttıracak mı, boyutu ile ilgileniyorum doğal olarak. Sisteme de bakınca bize altın semer dikiyor bizim haberimiz yok 🙂
    Diğer yandan; Siyasi konular eğitimi şekillendirdikçe yerimizde saymaya, eğitimde geriye emin adımlarla ilerlemekte devam edeceğiz.

  3. Sabri

    Millet olarak bazi seylerin tartisilamayacagini, bazi noktalarin kesin dogrusu veya yanlisi olmayacagini anlayamadik. Insanin dusundugu dogru icin kendi sebebleri vardir. Sikintinin kaynagi baskasinin dogru dusundugunu kendi dogrusu olarak kabul etmekle bu mantiksizliklar cikiyor. Anlatabildim mi bilmiyorum. Osmanlica diye bir dil yok. Turkce alt yapisi ile arap alfabesi ile karistirilmis bir uydurma(kotu anlamda demiyorum). Bugun kullandigimiz turkce de bir uydurma. Latin harfleri uzerine turkce farsca ingilizce ne ararsan var. Ama dunya da bizmiyiz sirf bu durumu yasayan, hayir. Cogu dil gecmisindeki versiyonuna gore bir uydurmadir. Bu kadar kafa utuleme yeter sonuca gelelim, Osmanli Turkcesi zorunlu ders isteyen kardesim abim ablam, bugune kadar ne zaman yasak oldu ogrenmeniz icin. Isteyen ogrensin, hobi icin ogrensin zevk icin ogrensin her neyse. Ama sen niye kendi hobini baskasina adapte etmeye calisiyosun ki. Osmanli doneminde kactane eser var yazilmis gozunuzu seveyim. Hayatinda 3 tane kitap okumamis, adam kalkmis ben dedemin kitabini okuyamiyorum diye agliyor. Gozunu sevdigim sen hic bir kutuphaneye gittin mi? Osmanli dan ne eserler kalmis biliyormusun? 21.Yuzyildayiz. Iletisim cagi, ulasilamayacak hicbirsey yok. Yani kabullenin basimizdakilerin Osmanli sevdasi icin bunu ogrenmek zorundayiz, amac dedenin mezar tasini okumak degil. Bu noktada samimi olmak lazim biraz. Benim dilegim keske herkes samimi olsaydi, Osmanli Turkcesi Edebiyat dersinde konu olarak alinsaydi, daha yogun anlatilsaydi. Umarim anlatabilmisimdir. Kisacasi meclisteki uc bes deyyuzun tartisma konularini dostlariniz ve sevdiklerinizle araniza sokmayin. Iyi aksamlar:)

  4. Hakan

    Gündem değiştirmenin en kolay olduğu ülke Türkiye.
    Güzel ülkemin güzel vatandaşı işte. Bloga kadar yazan var.

  5. Ali Çömez

    Kardeşim o kadar güzel yazmışsın ki bu konu hakkında bende bir makale düşünüyordum ki bu yazıyı gördükten sonra tekerleği yeniden icat etmeye gerek yok diye düşündüm eğer sakıncası olmazsa makaleyi bende paylaşıyorum.
    Sağlıcakla kalmanız dileğiyle…

  6. cansın

    Tamam osmanlıca öğrenmeyelim demiyorum. Öğrenmek isteyenler hobi olarak öğrensin şaka bir yana bunu zorunlu ders yapıp dayatmanın mantığı yok.Üniversitede lazım olan bölümlere koyarsın osmanlıca dersi olur biter 😉 Zorunlu bir ders yapacaksan osmanlıca yerine 2.ci bir yabancı dil dersi koy müfredata mezarları okuyacağına fazladan bir insanla konuşabil 🙂

  7. Kadir ERAT

    Bir Türkçe Öğretmeni olarak yazdıklarının altına imzamı atarım Caner kardeşim. Her şey ideolojiden ibaret. Osmanlıca diye de bir dil yok yazdığın gibi. Onun adı bile Osmanlı Türkçesi…

Uyarı: Yorumlarda link kullanmayınız. Link içeren yorumlar otomatik olarak spam kabul edilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir