Yeni başlayanlar için Linux’a giriş

Bilgisayar dünyası ile biraz ilgiliyseniz Linux’u mutlaka duymuşsunuzdur. Genellikle siyah arkaplan üzerine yeşil metinlerin yer aldığı ekranlardan oluşan ve sunucular dışında pek işe yaramayan bir işletim sistemi olarak da tanımış olabilirsiniz. Belki de yıllar önce kurup kullanmayı denediniz, başaramadınız ve Linux hakkında kötü bir izlenime kapıldınız. İsterseniz gelin, Linux’a bir şans daha verin!

Bilgisayarınızla neler yapıyorsunuz? Müzik mi dinliyorsunuz, video mu izliyorsunuz, internetteki bilimum haşere arasında sörf mü yapıyorsunuz? Normal bir ev kullanıcısı bunların hepsini yapar değil mi? Tabi ki bunlara ek olarak biraz da oyun oynar. Peki ya tüm bunları Linux işletim sistemiyle de yapabilmenizin mümkün olduğunu söylesem ne dersiniz?. Yıllar önce bunları bir Linux’la yapmak, bugün olduğu kadar kolay değildi, bazen bir video izlemek için yüklemediğimiz kodek kalmazdı, paket bağımlılıkları da cabası. Ancak bugünkü Linux’larla bunları yapmak gerçekten çok kolay ve tüm bunları daha da kolay hale getiren, tadından yenmez Linux dağıtımları da bulunuyor. Bu dağıtımların başını da Ubuntu‘nun çektiğini söyleyebiliriz.

Ubuntu Nedir?

Ubuntu, Linux işletim sistemi çekirdeği üzerinde geliştirilmiş bir Linux dağıtımıdır (aslında tek başına bir işletim sistemi değil, çekirdeğidir). Özellikle bilgi düzeyi daha düşük kullanıcılara hitap etmesi ve “İnsanlık İçin” sloganıyla yola çıkmış (aslında özgür olan herşey insanlık içindir) bir işletim sistemi olması ve oldukça geniş bir topluluğa (forumlarda size cevap vermek için can atan insanlara) sahip olması nedeniyle oldukça popüler bir Linux dağıtımıdır. Ücretsizdir, özgürdür (bu özgürlük kavramını daha sonra geniş biçimde ele almak isterim).

Neden Linux Kullanayım?

  • Tamamen Ücretsiz: Kullanmanız için sizden para isteyen kimse yok. Eğer Windows’tan ve ona bağlı kalmaktan sıkıldıysanız, Linux’u öneririm.
  • Virüsleri Unutun: Her işletim sistemi kurduğunuzda yaptığınız ilk şey genellikle antivirüs programı yüklemektir değil mi? Linux kullanın, antivirüs yazılımı kullanmayın. Linux’a virüs işlememesinin nedenlerini inceleyecek olursak; Microsoft’un pazar payındaki büyüklüğü nedeniyle hedef olması, Linux’un gelişmiş bir yetkilendirme sistemine sahip olması ve kaynak kodlarının dünya tarafından okunabilir ve geliştirilebilir olması nedenleri arasında gösterilebilir. Linux hakkında fazla bilgiye sahip olmayan kullanıcılar sisteme virüs bulaştırmak için çaba sarfetseler bile genellikle bu konuda çok başarılı olamadıkları gözlemlenmiştir.
  • Özgürdür: Linux ve üzerinde çalışan çoğu yazılım özgürdür, binlerce geliştirici tarafından geliştirilir. İnsanlara faydalı olmak, yardımlaşmak veya sadece zevk için. Para odaklı olunmadığı için, ortaya çıkarılan işler bazen “ücretli” uygulamalardan daha iyi oluyor. Programlama konusunda bilgi sahibi olan kullanıcılar, kullandıkları yazılıma ihtiyaçları olan ek özelliği rahatça ekleyebiliyor, ve bunu yazılımın geliştiricileri ile paylaşıyorlar. Böylece hem yazılım geliştirme süreci hızlanıyor, hem de oldukça kullanışlı bir özellik programa eklenmiş oluyor.
  • Herşey Hazır: İşletim sistemini kurulumunda standart programlar kullanıma hazır gelir, Office, anlık mesajlaşma uygulamaları, PDF Reader gibi araçları kurmak gerekmiyor. Sonrasında ihtiyacınız olan programı kolayca bulup yükleyebiliyorsunuz.
  • Yasadışı Yazılım Kullanmayın: Linux üzerinde çalışabilecek onlarca Windows muadili yazılım var. Neden yasadışı yazılım kullanasanız ki? Özellikle ev kullanıcılarının işini görebilecek birçok yazılım alternatifi mevcut.
  • Yazılım Aramayın: O sizi bulsun! Internette fellik fellik dolanıp bilmediğiniz kaynaklardan edindiğiniz yazılımları indirip kurmayın! Yazılım merkezine girin, anahtar kelimeyi yazın, emrinize amade binlerce yazılım listelenecektir. Tek tıklamayla kurup, beğenmediğinizi yine tek tıkla kaldırabilirsiniz.
  • Bakımı Unutun: Disk birleştirme, belirli temporary dizinleri silme, disk check, kayıt defteri temizleme, antivirüs ve antispyware taraması derken Windows kurulu bilgisayarınız çok mu yavaşladı? Kasayı söküp formatçı Eşref abinin yolunu tutmanın zamanı geldi demek ki. Linux’ta bakımı unutun, sadece işinize odaklanın. Linux iyi tasarlanmış bir işletim sistemidir, bunların hiçbirine ihtiyaç duymaz. Bir kere kurun ve herşeyi unutun.

Yukarıda sıraladıklarıma ek olarak daha birçok neden sayabilirim, bunlar sadece aklıma gelen ve önemli olduklarını düşündüğüm noktalar. Ancak bazen Linux kullanmayı istemeniz onu kullanmaya başlamanız için yeterli olmayabilir. Bunun bir çok nedeni olabilir; sahip olduğunuz donanımın desteklememesi veya Windows üzerinde kullandığınız, olmazsa olmaz bir uygulamanın (oyun dahil) Linux versiyonunun bulunmuyor olması, Wine tarzı bir emülator (aslında Wine bir emülator değildir – Wine Is Not an Emulator) üzerinde de çalışmıyor olması bu nedenler arasında sıralanabilir. Özellikle tasarımcıların ve oyuncuların Linux’u tercih etmemelerinin en büyük nedenleri bunlardır.

Eğer Linux’u deneme kararı aldıysanız, kesinlikle şu anda kullandığınız sistem üzerine direk yükleme yapmanızı önermem, sudan çıkmış balığa dönebilirsiniz. Aktif olarak kullanmadığınız eski bir bilgisayarınız varsa ona kurabilir ve bilgisayara “ikinci baharını” yaşatabilirsiniz. Diğer bir seçenek ise, kullandığınız sistem üzerine VirtualBox gibi yazılımlar ile sanal bir makina kurarak, bunun içerisine kurulum yapmak. Bu seçeneği kullanabilmek için, en az orta seviye (ya da iki işletim sistemini aynı anda kaldırabilecek donanımda diyelim) bir bilgisayara sahip olmanız gerekir. İlerideki makalelerimde, özellikle denemek isteyen arkadaşlar için bu konuya değinecek ve Windows kurulu makine üzerinde nasıl mevcut sistemi bozmadan (aslında biz bozmasak da Windoes bir gün mutlaka bozulacaktır) Linux kurulumu yapabileceğimizi anlatacağım.

Bu makalemde kısaca Linux’un ne olduğuna, kabiliyetlerine ve günümüz şartlarında neler yapabileceğine değindim. Umarım keyif alarak okumuşsunuzdur.

Yararlı Linkler

[author]

İlginizi Çekebilecek Diğer İçerikler

27 Yorum

  1. mustafa dedi ki:

    Güzel yazı teşekkürler. Benim ihtiyacım olan uygulamalar, office uygulamaları, adobe uygulamaları ve solidworks programı. Bunları linuxta kullanabilir miyim?

  2. Mesut Erdemir dedi ki:

    Merhaba Mustafa,
    Office uygulamaları konusunda sıkıntı yaşamayacağını umuyorum, solidworks için de Linux versiyonu olduğu söyleniyor, denemek lazım. Adobe uygulamalarından Photoshop’u Linux üzerinde Wine ile çalıştıranlar var. http://appdb.winehq.org/objectManager.php?sClass=version&iId=20158 adresinde CS5 ile ilgili bulgulara ulaşabilirsiniz. Yine bu adres üzerinden windows üzerinde kullandığınız programların Linux üzerinde nasıl çalıştığı konusunda bir fikir sahibi olabilirsiniz. Size tavsiyem sanal bir sistem kurarak bunları denemeniz.
    İyi çalışmalar.

  3. Kakarotto dedi ki:

    Bana göre en iyi Linux derlemesi Linux Mint.
    Gerçekten Ubuntu’dan daha iyi olduğunu düşünüyorum.
    Yazı için teşekkürler. Linux’un avatajlarını herkesin gözüne gözüne sokmak lazım. :)

  4. kralizasyon dedi ki:

    Ah keşke her yazılımın Linux sürümü de olsa da Windows kullanmayı bırakabilsem.

  5. Zarut dedi ki:

    Ben sadece linux işletim sistemini kurmak istiyorum yani çift işletim sistemi olmasını istemiyorum, windows xp kurulu şuan bilgisayarımda ona ait bütün bilgileri silip,windows xpyi sistemden kaldırıp sadece linux işletim sistemini kurmak istiyorum nasıl yapabilirim bilgi vermeniz mümkün müdür ?

  6. Tahsin SUNGUR dedi ki:

    Ubuntu gerçekten iyi. Ama tüm programların Windows sürümünü bulmak oldukça kolayken Ubuntu için hiç de öyle değil. Bu yüzden kullanamıyorum Ubuntu’yu.

  7. Ali dedi ki:

    Hep özendim şu Linux sistemine ancak bir kaç pardus denemesi kötü geçince tekrarlamak zor geldi hep. Snal olarak da tavsiye ettiğiniz programı da bilgisayara da kuramadım. Acaba diyorm bir kere de Ubuntu mu denesem

    • Mesut Erdemir dedi ki:

      Merhaba Ali,

      Kesinlikle Pardus’u önermiyorum-ki bir ara kullanmışlığım var. Ne başlangıç seviyesi için ne de profesyonel kullanıcılar için. Ubuntu’ya bir şans vermenizi öneririm. Bir sonraki makalemde kurulumunu detaylıca ele alacağım.

      • Ali dedi ki:

        Merhaba Mesut,

        Profesyonel bir kullanıcı değilim. Kendi düzeğimde bir kullanıcıyım ben. Türk malıdır kullanayım dedim Pardusu elim kolum çok bağlı kaldı yapamadım birşeyler bende komple format atıp win7 devam ettim :) O zaman Ubuntu kullanmak için bir daha ki makaleni merakle beklemede

      • Samet ATABAŞ dedi ki:

        Pardus u neden Önermiyorsunuz acaba ?

        • kulturlupenguen dedi ki:

          Geleceği olmayan bir proje, bitirildi aslında. Zaten en güncel sürüm 2011.2 ayrıca bir sürü bug var. Bazı modemlerde ve anakartlarda internet problemi oluyor.

  8. Murat ALABACAK dedi ki:

    Kurulum makalesi yayınlayacaksınız sanırım, USB boot üzerinden kurulum şeklini de bi kenara iliştiriverirseniz herhangi bir sakarlık yapmak istemem çünkü windows 7 yedeğini almayı düşünmüyorum, ama verilerimi kaybetmek de istemiyorum, illa yedek al derseniz elimde 1TB’lık harici disk var çok uzun sürmez inşallah yedek alması :( ayrıca yedek alırken harici diskin içerisini komple boşaltmam gerekecek mi?

  9. Varol Maksutoğlu dedi ki:

    Arkadaşlar ilk defa Linux kuracak deneyecek arkadaşlara Pardus-Anka, LinuxMint yada Ubuntu denemelerini öneririm, Pardus-Anka ile ilgili destek ve bilgi almak için: http://www.pardus-anka.org – http://www.ozgurlukicin.org adreslerine, LinuxMint için http://www.linuxmint.org.tr/ ve Ubuntu için: http://www.ubuntu-tr.net/ adreslerine uğramanızı tavsiye ederim hepsinde de waroi nicki ile beni bulabilirsiniz, hatta http://www.ozgurlukicin.org adresinde forum yöneticisiyim. Mutlaka uğrayın özgür yazılım nedir, neden özgür yazılım kullanmalıyız, bize ne faydası olur, nasıl kurarız gibi daha bir sürü sorunun cevabını alın, her türlü destek alabilirsiniz, özgür yazılım toplulukları yardımlaşmak için can atak insanlarla doludur, hiç çekinmeden ne isterseniz sorabilirsiniz…

  10. Hasan dedi ki:

    “wubi” diye bir olay vardı hatırladığım kadarıyla, sanal makine ile sınırlı bir deneyim yerine windows üzerinden kolayca ikincil bir sistem olarak bilgisayara ubuntu eklenebiliyordu. Benim gibi bazı yazılımlar sebebiyle windows bir zaruriyettir düşüncesinde olup linux denemek isteyenler gözden geçirebilirler.

  11. Samet ÇİLLİ dedi ki:

    Bence linux öyle son kullanıcı için merak için özenti için kullanılacak bir sistem değil. ubuntu vs ne olursa olsun bence bu işletim sistemleri windowsun egemenliğinden bıkmış, artık özgür olmak isteyen insanlar için uygun bir sistem. Bunu söylerken şunu anlatmak istiyorum Kararlı olmak gerekiyor. Çünkü bambaşka bir dünya içine giriyorsunuz ve abartmıyorum en az 1 ay hep zorluk çekeceksiniz. Normalde yaptığını en ufak işlemler bile size zülum gelecek. O yardımcı programlarınızı unutun :) vs. vs. o yüzden kararlılığını test etmek için Arkadaşların söylediği Virtual Host Oraqle ın sunduğunu deneyebilirsiniz. bununla bir süre ısrarla linux sürümünüzü kullanın. Windowstaki bütün yaptığınız şeyleri burada yapın eğer tamam evet ben bu sistemi kullanabilirim derseniz tamamen bilgisyarınıza kurun derim.
    + arayüz olarak ubuntu, hız olarak mint developer olarak fedora öneririm. hangisine yakınsanız artık :) KDE masaüstünü denemeden etmeyin derim. zaten mint kurarsanız mint çoğunlukla kde ile birlikte kullanılıyor. GNOME pek sevmemiştim.

  12. Eekan dedi ki:

    Linuxun avantajları elbet var.. ama ubuntu ve mint tede denediğim üzere usb wrlls adaptrü ne yazıkki görmüyor ve driverlarıda win ve mac için uyumlu oldugu için internet problemi yaşadığım dönemler oldu halbuki win vista ne kadar kötü olsa bile otomatik algılama konusunda winlerin üstüne tanımıyorum ki win8 desktop işletim sistemi olmaktan çıkıp mobile işletim sistemi olarakta öne geçti cep tel ve pc yi aynı anda entegre edip cep telinden pc yi uzak masa üstü uygulamalarıyla kullanmakta mümkün linuxa elbetki laf yok ama arayüz bakımından ve şu kütüphane olaylarını daha kolaylaştırmaları gerekiyordu bunca sene hala aynı mantıkta ve geliştiriceler herkesin kullanmasını istemediği için bir kaç zorluk bilerek eklemiş durumda kanımca ve ücretsiz konusuna gelince hangimiz gidip lisanslı bir windows dvd si aldıkki ? hepimiz torrenten iso olarak indirmedik mi ? o açıdan ücretsiz ücretli diye ayırım yapmayın avantaj olarak göstermeyin :)

    • Mesut Erdemir dedi ki:

      Merhaba,

      Linux ile bu tarz donanımsal problemler yaşanabiliyor maalesef. Ancak bu Linux’un değil, donanım üreticilerinin bir ayıbı. Linux toplulukları her ne kadar üçüncü parti sürücü çıkartmak için çabalasa da, bazen bu çabalar donanım üreticileri tarafından desteklenmediğinde yeterli olmayabiliyor. Ben ücretsiz olmasını hala bir avantaj olarak görüyorum. Özellikle en azından denemek isteyen kullanıcıların herhangi bir ücret vermeksizin denemelerini belirttim. Peki doğrusu sizin torrent ağlarından indirdiğiniz korsan yazılımı kullanıp, içerisine nelerin gömülü olduğunu bilmeksizin indirip kullanmak mıdır? Avantaj bu mudur?

    • Caner Öncel dedi ki:

      Hayır hepimiz Torrentten ISO olarak indirmedik. Ben başta Windows olmak üzere kullandığım tüm programların lisanslı olması için özel çaba gösteririm. Warezin “hırsızlık” anlamına geldiği bilincine sahip olduğum günden beri bu böyledir.

      • Eekan dedi ki:

        Şimdi lütfen dürüst olalım arkadaşlar burada biz bizeyiz hangimiz gidip adobe ürünlerine para verdik ? yada win olarak 0 bir pc ile gelenleri saymıyorum. Gidip al sana şu kadar dolar ver bana win* cdsini diyip aldık mı ? onuda geçtim en basitinden Adobe ürünleri photoshop olsun dreamweaver olsun veya master collection olsun verdinizmi 700 800 küsür dolar ? arkadaşlar en azından 1 kerede olsa hepimiz kullandık ya portable versiyonu veya setuplı olarak şuan win8 crackli sürümü kullanıyorum ömür boyu lisansladım ve hiç bir problemim yok güncellemeler olsun güvenlik duvarı olsun crack işlemini kendim yapıyorum ve hiç bir sıkıntım yok ben bunu destekliyorum nedeni ise linux kullanmayı bilmiyorum ve win alıcak param da yok ne yapıcam pc mi kullanmıcam ? hırsızlık; başka bir siteden içerik çalmak, komşunun netinin şifresini kırıp girmek, vergi kaçırmak ve banka soymaktır arkadaşlar ve unutmayınki windows ların cracklerini çıkaran yine özgür yazılımcılardır OS (open source) çulardır yani linux’a hizmet vermiş kişilerdir. :)

        • Caner Öncel dedi ki:

          Elbette 700 – 800 dolar vermedim, benim bilgisayarımdaki Adobe Collection yaklaşık 2.000 dolar civarlarına alındı. Bunun haricinde sahip olduğum oyunlara kadar bilgisayarımda tek bir warez / crackli yazılım yoktur. Şimdi senin söylediğin şey şuna benziyor: “Ne yani paramız yok diye otomobile binmeyecek miyiz?” Malesef bunu söylemiş olmak otomobil hırsızlığını haklı çıkarmıyor.

          • Eekan dedi ki:

            Çok yanlış bir örnek, nedeni ise Kimse gidip el ile çalmış değil ! internet üzerinden çeşitli serverlardan indirilen bir yazılım la bu örnek bana çok çocukça geldi :) 2.000 dolar verdiğine göre kabını hala saklıyorsundur eğer aldığın dvd kabıyla beraber paylaşırsan (ss) gerçekten sana kocaman harflerle helal olsun diyeceğim eğer bahane uydurursanda bu blogu terk edeceğim ve bir daha asla uğramayacağım …

        • Mesut Erdemir dedi ki:

          Evet, herkesin bir dönem karanlık günleri olmuştur, korsan yazılım da kullanmışımdır, hatta internetin sınırlarını zorlayıp dünyayı indirdiğim de oldu bir dönem. Ama bunları yaptığım için pişmanım ve yaptığım bu davranışların doğru olduğunu savunamam. İkincisi, Master Collection ile ne yapıyorsunuz? İhtiyacınız olan programı almak yerine, neden Abobe’un tüm ürünlerini satın alıyorsunuz? Bazı yazılımların öğrenci sürümleri mevcut. Onları araştırabilirsiniz. En son çare olarak, eğer ticari bir amacınız yoksa ve sadece öğrenmek için kullanacaksanız ve başka yapabilecek birşey olmadığında bu yola başvurabilirsiniz. Üçüncüsü, Linux’a hizmet vermiş kişilerin crack üretmesi gibi bir durum söz konusu değil. Dört ve sonuncusu, eğer donanımına nasıl para veriyorsan, Windows kullanmayı düşünüyorsan paşa paşa ona da para vermesini bileceksin arkadaş.
          Tüm bunlara rağmen tabi ki karar senin. Ama buraya gelip de, ekmeğini yazılımla kazanan bir insanın makalesine korsan yazılım kullanmakla ilgili bir düşünce savunursan pek hoş olmaz.

  13. Caner Öncel dedi ki:

    Eekan sana hiçbir şey ispatlamak zorunda değilim. İşte kapı işte sapı, hoşçakal.

  14. Eekan dedi ki:

    Son mesajım arkadaşlar ben sadece kendi fikrimi savunuyorum ve söylüyorum demek istediğim ne olursa olsun ilgili kişiler 1 kerecik bile olsa warez program kullanmıştır ve ben hala kullanmaktayım pişmanda değilim arkadaşlarım linuxa hizmet vermiş kişiler ve win kapalı kod olmasına ragmen gayet iyi iş çıkarıyorlar durumu olmayan kişilere ücretsiz kurulum işlemlerini yapıyorlar anlayacağınız bizler ve bizim gibiler sanal alemin robin hood larıyız eğer burada kodaman olan varsa bilemem… 4.sü inan bana elektronik bilgim olsa kendi kasamı yapardım onada el mahkum alıyoruz paşa paşa alıyorum ama windowsu paşa paşa almak zorunda değilim ve beni bu yüzden kimse yargılayamaz 200 dolarım yok maddi durumum müsait değil ve paşa paşa alamıyorum k.b mesut özür dilerim sana karşı çok mahçup oldum…

  15. Samet ÇİLLİ dedi ki:

    Zaten çalan ben çalıyorum demeyecektir. Warez paylaşım la GNU lisansını paylaşan linux’un nereden geldiğini bilmeyen çok bu dünyada. (daha çok Türkiye’de)
    Burada dikkat edilmesi gereken bence yukarıda arkadaşın dediği gibi utanması gerekenler “Ancak bu Linux?un değil, donanım üreticilerinin bir ayıbı.”

    Buna 100% katılıyorum ve ekliyorum sadece bunlar değil büyük önde gelen firmalarda bu işin içindedir.

    Örnekle vereyim bundan yıllar önce büyük bir bankaya yazılım satmaya gittiğimde bana verilen cevap ben open source bir yazılımı binama sokmam :)
    Sebep ?
    Cevap : Şirket politikasıdır… bu sanırım besin zincirinin nelere sebep olduğunu güzel şekilde açıklıyor. O ona bu buna şu şuna sebep olup hayatın kuralı geçerli oluyor.

  16. Evren dedi ki:

    Son yorumları görünce, bende ortamı yumuşatayım dedim.

    Paranız yoksa macosX kullanın, çok ideal, severek kullanıyorum. Hem linux gibi yazılım derdi de yok. ( Neey mac de yazılım derdi yok mu ? )

    Hadi bakalım, tavuk mu yumurtadan çıkar, yumurta mı tavuktan :)

Uyarı: Yorumlarda link kullanmayınız. Link içeren yorumlar otomatik olarak spam kabul edilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir